Therapie in de overgang:

Op deze pagina leggen we graag meer uit over de verschillende behandelmogelijkheden en therapieën tijdens de overgang. Van hormoonvervangingstherapie (HRT) tot en met hormoonvrije en plantaardige alternatieven.

Behandelingsmethoden bij overgangsklachten

Hoewel de overgang een natuurlijk proces is en geen ziekte, kan het soms gepaard gaan met vervelende verschijnselen. In dat geval kan er behoefte zijn aan een verzachtende oplossing, of kan er een behandeling met medicatie nodig zijn.

In veel gevallen blijken aanpassingen van voeding- en leefgewoontes, naast het ondersteunende gebruik van natuurlijke plantaardige middelen, al voldoende te zijn om overgangsverschijnselen te verlichten. Bij aanhoudende of ernstige verschijnselen kan het zinvol zijn om een bezoek aan de huisarts of overgangsconsulente te brengen. Dan kan er gekeken worden of er eventueel achterliggende oorzaken zijn en kan er overwogen worden om specifieke medicatie te proberen.

Welke behandelmethoden zijn er tegen overgangsverschijnselen ?

Hieronder kun je de samenvatting lezen van een artikel geschreven door Prof. Dr. Ingrid Gerhard, gynaecoloog en specialist voor vrouwengeneeskunde en redacteur van het blad ‘Vrouwengezondheid ’ in Duitsland .

Hormoonvervangingstherapie tegen klachten in de overgang

Vanaf ongeveer 1930 gold hormoonvervangingstherapie (HRT) met oestrogeen en progesteron als de gouden standaard voor de behandeling van overgangsverschijnselen. Deze therapie was toen heel populair, omdat hormoonvervanging de verschijnselen effectief bleek te verminderen. Het keerpunt kwam door een groot opgezette studie van de Amerikaanse National Institutes of Health (NIH). Aan deze Women’s Health Initiative studie deden 16.000 vrouwen mee. In 2002 werd de studie echter vroegtijdig afgebroken, omdat er bij de vrouwen die HRT kregen een verhoogd risico op borstkanker (+26%), coronaire hartziekten (+22%) en beroertes (+41%) vastgesteld werd.

Sindsdien wordt HRT alleen nog voorgeschreven ter behandeling van bepaalde overgangsverschijnselen, zoals opvliegers of atrofie van het vaginale slijmvlies met daarmee gepaard gaande urogenitale klachten. Ook moet de arts eerst alle risico’s en voordelen voor de individuele patiënte beoordelen. Daarbij moet de laagste effectieve dosis en de kortste individueel benodigde behandelperiode worden gekozen. Bio-identieke hormonen en de toediening van hormonen via de huid zouden de voorkeur moeten genieten .

Veelgebruikte plantaardige middelen bij klachten in de overgang

Na verloop van tijd werd het gebruik van plantaardige middelen bij overgangsverschijnselen steeds gangbaarder. Dit kwam vooral door de verwachting dat dergelijke natuurlijke middelen een mildere werking zou hebben, met minder bijwerkingen. Hierbij valt vooral te denken aan middelen op basis van de plant cimicifuga (zilverkaars) en van zogenaamde fyto-oestrogenen (dit zijn plantaardige oestrogenen). Deze laatste komen bijvoorbeeld voor in soja, rode klaver of wilde rabarber . Het gebruik van preparaten op basis van granaatappelzaden of duindoornolie komt tot slot minder vaak voor.

Cimicifuga – Zilverkaars

Zilverkaars (cimicifuga racemosa) is een beproefde medicinale plant bij overgangsverschijnselen. Het helpt vooral bij opvliegers, hevig transpireren en slaapstoornissen en wordt verder ook toegepast bij premenstruele klachten en menstruatiepijn. Cimicifuga normaliseert de hormoonhuishouding, zonder dat het een directe oestrogene werking heeft. Bekende bijwerkingen van cimicifuga zijn maag-darmklachten (zoals maagpijn, misselijkheid of diarree), allergische reacties, oedeem, borstzwellingen en hoofdpijn. Het vermoeden van een verhoogd risico op leverschade kon deels weerlegd worden maar is nog wel bekend als bijwerking.

Fyto-oestrogenen

Nog een bekende plantaardige behandeloptie bij overgangsverschijnselen zijn fyto-oestrogenen. Fyto-oestrogenen zijn bepaalde stoffen die van nature in planten voorkomen, zoals lignanen en isoflavonen. Ze hebben hun naam te danken aan hun oestrogeenachtige werking. Fyto-oestrogenen komen in een aantal planten voor, bijvoorbeeld in hop of lijnzaad, maar ook in veel soorten fruit en groenten. Preparaten verkregen uit soja, rode klaver of wilde rabarberwortel worden vaak voor therapeutische doeleinden gebruikt. Soja is vooral populair geworden omdat Aziatische vrouwen met traditionele voedingsgewoontes aanzienlijk minder last van overgangsklachten hebben. Er zijn aanwijzingen dat de traditionele Aziatische voeding, die rijk is aan langzaam gefermenteerde sojaproducten, een belangrijke reden hiervoor is. Voor sommige mensen kan een sojarijke voeding het proberen waard zijn, daarvoor moet je dagelijks 200 gram tofu of een halve liter sojamelk nuttigen om aan 40 tot 60 milligram isoflavonen te komen. Een belangrijke kanttekening hierbij is echter dat Europese vrouwen andere enzymen in hun lichaam hebben dan Aziatische vrouwen. Hierdoor lukt het ruim 50% van de Europese vrouwen niet om de ingrediënten in soja om te zetten in hun actieve vorm. Daarnaast bevat soja ook van nature bepaalde stoffen, goitrogenen genoemd, die de schildklierwerking kunnen remmen en andere gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken.

Voedingssupplementen op basis van fyto-oestrogenen kunnen mogelijk ook andere gezondheidsnadelen hebben . Vanwege de krachtige oestrogene effecten van isoflavonen bijvoorbeeld, worden deze stoffen door gezondheidsorganisaties ‘hormoonverstoorders’ genoemd. Zo heeft de Duitse Inspectie voor Gezondheidszorg, het ‘Bundesinstitut für Risikobewertung’ in 2015 in navolging aan de EFSA (European Food Safety Authority), richtlijnen voor het gebruik van deze extracten uitgebracht. Volgens deze richtlijnen wordt geadviseerd om preparaten op basis van soja isoflavonen maximaal 10 maanden te gebruiken en met een maximale doseringen 100 mg per dag. Preparaten op basis van rode klaver dienen maximaal 3 maanden gebruikt te worden in doseringen tot 43,5 mg isoflavonen per dag. Voor vrouwen met een aanleg voor, of na behandeling van, borstkanker of baarmoederkanker wordt bovendien afgeraden voedingssupplementen met geïsoleerde isoflavonen te gebruiken.

Menoelle: Het nieuwe plantaardige alternatief bij overgangsklachten

Met de introductie van Menoelle is er sinds kort een nieuw en veelbelovend plantaardig alternatief in Europa verkrijgbaar. Belangrijke ingrediënt in Menoelle is het unieke plantenextract EstroG-100, dat sinds zijn introductie in Azië en de Verenigde Staten in 2010, ruim 1 miljoen vrouwen met overgangsverschijnselen heeft geholpen. EstroG-100 is een gepatenteerd extract van drie speciaal geselecteerde planten, Cynanchum wilfordii, Phlomis umbrosa en Angelica gigas, die eeuwenlange toegepast worden binnen de Aziatische volksgeneeskunde.

Meerdere klinische studies hebben inmiddels de effectiviteit van EstroG-100 bij de meest voorkomende overgangsverschijnselen bevestigd. Hoewel er intussen meer dan 100 miljoenen tabletten wereldwijd geproduceerd zijn, hebben noch deze studies noch de vele gebruikers bijwerkingen of andere ongewenste effecten vermeld. De drie planten in EstroG-100 zijn geclassificeerd als Safe Food Ingredients in de Standard Food Index van Zuid-Korea. Ook in verschillende toxicologische studies konden er geen negatieve effecten vastgesteld worden.

Vermoed wordt dat de drie planten in het EstroG-extract op synergistische wijze samenwerken om hormoonreceptoren in het lichaam te reguleren, zodat de hormonale balans tijdens de overgang op een natuurlijke manier verbeterd wordt. Dankzij selectieve modulatie worden hormoonreceptoren gedeeltelijk geactiveerd danwel geremd. Door verschillende studies is reeds aangetoond dat Menoelle geheel vrij is van fyto-oestrogenen. De ingrediënten in Menoelle hebben daarnaast geen directe effecten op oestrogeen of op hormoonspiegels in het lichaam.